FINDIK YETİŞTİRİCİLİĞİ
  ÜLKEMİZDE YETİŞTİRİLEN ÖNEMLİ FINDIK ÇEŞİTLERİ:
  Ülkemizde yetiştirilen fındık çeşitleri meyve şekil ve
  özelliklerine göre üç grupta toplanmaktadır.1. Yuvarlak
  fındıklar
  2. Sivri fındıklar
  3. Badem fındıklar
  - Palaz fındık - İncekara fındık - Yassı badem
  fındığı- Tombul fındık - Sivri fındık - Yuvarlak
  badem fındık- Foşa fındık - Acı fındık
  -Değirmendere fındığı- Çakıldak fındık - Kuş
  fındığı- Uzunmusa fındığı–Mincane fındığı-
  Cavcava fındığı- Kalınkara fındığı- Kargalak
  fındığı- Kan fındığı

Ä°KLÄ°M VE TOPRAK Ä°STEKLERÄ°:
  a. İklim İstekleri: Fındığın iyi bir gelişme göstermesi
  ve bol ürün vermesi nemli için iklimin uygun olması
  gerekir.Ülkemizde fındık yetiştiriciliği bakımından en
  uygun iklim özelliğine sahip bölge Karadeniz kıyı
  bölgesidir. Yarı nemli, kurak iklim bölgelerinde fındık
  yetiştirilebilse
  de yağışın yetersiz olması mutlak surette sulamayı
  gerektirmektedir.
  Fındık Karadeniz Bölgesinde sahilden 60 km içeriye ve
  750 m yüksekliğe kadar ekonomik olarak
  yetiştirilebilmektedir. Yıllık ortalama sıcaklığın 13-16
  C olduğu yöreler fındık
  yetiştiriciliği için en uygun yerlerdir. Ayrıca bu
  yörelerde en düşük sıcaklığın –8, -10 C’yi ve en yüksek
  sıcaklığın 36-37 C’yi geçmemesi, yıllık yağış toplamının
  700 mm’nin üstünde olması ve yağışın aylara dağılımının
  dengeli olması gerekmektedir. Aynı zamanda Haziran ve
  Temmuz aylarındaki oransal nemin de %60’ın altına
  düşmemesi gerekir.
  b. Toprak İstekleri: Fındık saçak köke sahip bir kültür
  bitkisidir.Bu nedenle kökleri fazla derine gitmez.Kök
  ancak 80 cm toprak derinliğine kadar ulaşabilmektedir.
  Toprak istekleri olarak fazla seçici olmamakla birlikte
  besin maddelerince zengin, tınlı-humuslu ve derin
  topraklarda iyi bir gelişme gösterir.
  FINDIK YETİŞTİRME TEKNİĞİ:
  A. Arazi ve Toprak Hazırlığı: Fındığın ekonomik ömrü
  oldukça uzun olup dikimden önce arazi ve toprak
  hazırlığının iyi bir şekilde yapılması gerekmektedir.
  Üzerinde tek yıllık bitkilerin yetiştirildiği arazilerde
  fındık bahçesi tesis edilebileceği gibi, çok yıllık
  bitkilerin yetiştirildiği araziler, eski ve yaşlanmış
  fındık bahçelerinin yenilenmesi şeklinde de fındık
  bahçesi
  tesis edilebilmektedir.Düz yada meyilli olarak arazinin
  yapısına göre yöntemler farklılık gösterebilmektedir.
  A-1) Meyilli arazilerde:arazinin meyilinin %5’den fazla
  olduğu yerlerde muntazam bir dikimin yapılması, yağmur
  sularının depo edilmesi, gübrenin yıkanıp gitmemesi,
  hasadın kolay yapılabilmesi, budama, gübreleme ve
  mücadele gibi kültürel uygulamaların kolay yapılabilmesi
  için arazinin teraslanması (sete alınması)
  gerekmektedir. Arazinin meyil durumuna göre aşağıdaki
  teraslama sistemlerinin bir tanesi uygulanır.
  A-2) Düz Arazilerde: Yeni tesis edilecek fındık bahçesi
  için düz arazilerde uygulanacak toprak tesviyesi meyilli
  arazilere göre daha kolay olmakta, ancak taban suyunun
  alçak ve yüksek olmasına göre uygulamalarda bazı
  farklılıklar görülmektedir.
  Meyilli arazilerde teraslama
  1. Kanal Teraslar: Arazi meyilinin %5-25 olduğu
  durumlarda
  bu teras şekli uygulanır.
  2. Hendek Teraslar: Arazi meyili %25-75 arasında ise
  hendek
  teras sistemi uygulanır.
  3. Cep Teraslar: Arazi meyili %75’den fazla olduğu ve
  diğer teras sisteminin uygulanamadığı arazilerde cep
  teraslar uygundur.Teraslamadan sonra iyi bir toprak
  hazırlığında yapılması gerekmektedir . Toprak
  hazırlığında yapılan uygulamalar:
  * Toprak Analizi :Dikim öncesi toprakta eksik yada
  yetersiz olan besin maddelerinin anlaşılması ve toprağın
  asitlik durumunun tespiti için toprak analizi
  gereknemtedir.Temel
  gübreleme ve asitliğin uygun hale getirilmesi için
  tatbik edilecek olan kireç miktarının tayini bu analize
  göre yapılmalıdır.
  * Toprakta Kirizma: Toprağın derince işlenmesidir.
  Kirizma ile alt toprak kabartılarak havalanması
  sağlanır.Bu toprakta mikroorganizma faaliyetini artırıp
  su tutma kapasitesi de
  yükselterek toprağın fiziksel ve kimyasal yapısnın
  düzelmesine yardımcı olur.
  * Toprakğın dinlendirilmesi: Fındıklık tesis edilecek
  olan arazide uzun yıllar çok yıllık bitki tarımı
  yapılmış ise toprak yorgunluğu sözkonusudur. Toprak
  yorgunluğunun giderilmesi için bu araziler
  dinlendirilmelidir.
  B. Çeşit Seçimi: Fındık bahçesi tesis ederken üzerinde
  dikkatle durulması gereken noktalardan bir tanesi de
  çeşit seçimidir. Bahçe içerisinde yer verilen
  çeşitlerin; Verimli ve kaliteli olması,Bahçe içerisinde
  çeşit standardizasyonunun sağlanması,Ana çeşitlerin
  meyve
  tutumunun yüksek olması bakımından bahçe içerisinde
  tozlayıcı çeşitlere yer verilmesi,Pazarda tutulan çeşit
  olması gibi konulara dikkat edilmesi gerekir.
  C. Fidan Seçimi: Fındık kök sürgünü oluşturan bir
  bitkidir. Amaca uygun olan kök sürgünlerinde şu
  özellikler aranmalıdır:Sürgünler; 1_İyi teşekkül etmiş
  tomurcukları
  bulunan kök sürgünleri olmalıdır.
  2_hastalıksız güneş gören, pişkin, ve 1-2 yaşlı kök
  sürgünleri olmalıdır.
  3_Kök teşekküllü iyi olan ve ocak içerisine yakın
  olmayan yerlerde gelişme gösteren kök sürgünleri
  olmalıdır.
  Bu özelliklere sahip kök sürgünleri seçilip köklere
  zarar vermeden çepin ile çıkarılmalıdır. Alınan bu kök
  sürgünlerine dikimden önce Dikim Budaması yapılmalıdır.
  Bunun için yaralı, bereli ve zedelenmiş olan kökler
  sağlam doku noktasından kesilmeli, uzun olan kökler
  kısaltılmalıdır. Fidanlar yaklaşık 35-40 cm. uzunluğunda
  ve bir göz üzerinden tırnak bırakılmadan, gözün ters
  istikametinden keskin bir makas ile kesilmelidir.
  Hazırlanan bu fidanlar bekletilmeden daha önce
  hazırlanan dikim çukurlarına dikilmelidir.
  D. Dikim Zamanı : Dikim için en uygun zaman sonbahar
  aylarıdır.
  E. Dikim ve Terbiye Sistemleri : Fındık yetiştiriciliği
  genellikle ocak dikim sistemine göre yapılmaktadır. Bu
  sistem fındık üretim bölgesinde uygulanan geleneksel
  dikim
  şeklidir. İki çeşit dikim sistemi vardır. Bunlar;
  - Ocak Dikim Sistemi : Daha ziyade düz arazilere uygun
  olan bu dikim şekli meyilli arazilerde arazi meyil
  durumuna göre teraslama yapıldıktan sonra
  uygulanmalıdır. Ocak dikim
  sisteminde dikim çukurları dikimden en az bir ay önce
  120 cm çap ve 60 cm derinlikte açılmalıdır.
  - Çit Dikim Sistemi : Bu dikim sistemi düz arazilerde
  uygulanabildiği gibi daha çok meyillik ve toprak
  derinliği az olan arazilerde önem kazanmaktadır. Meyilli
  arazilerde arazinin meyil derecesine göre 1.5-2 m. teras
  üstü genişliği ve 3.5-5 m. teraslar arası mesafe olacak
  şekilde teraslama yapılır. Düz arazilerde ise sıralar
  arasındaki mesafe 4-5 m. olmalıdır.
  F. Budama Tekniği : Dikimde fidanlara şekil
  kazandırılması ile başlayan budama, fındıkta ekonomik
  verimlilik döneminin sonuna kadar yıllık sürgün
  gelişiminin sağlanması, verimin
  artırılması ve ekonomik ömrün uzatılmasında olumlu
  sonuçlar sağlayan en önemli kültürel uygulamalardan bir
  tanesidir.
  Budamada amaç:
  1. Dikimde fidanlara şekil kazandırılması ve şeklin
  muhafazası için.
  2. Her yıl çok sayıda uzun sürgünler oluşturularak bol
  ve kaliteli ürün alınması için.
  3. Aşırı büyüme gösteren dalların birbirine girmesi
  önlenerek bakımın daha kolay yapılabilmesini sağlamak
  için.
  4. Hastalıklı, yaşlı, kuru, karacakart ve ocak içlerine
  yönelen dal ve dalcıkların çıkarılması ile ocakların
  yayvan bir taç kazanmasını sağlamak için.
  5.Fazla Kök sürgünü veren fındıkta her yıl kök sürgün
  temizliği yapılmak suretiyle bunların besin maddelerini
  sömürmelerini engellemek için yapılır.

6. Fındıklık içerisinde yabancı ağaçların çıkarılması
  ile gölgelenmeden meydana gelecek verim düşmesi önlenmiş
  olur.

g. Budama Zamanı : Genel olarak fındıkta budama zamanı
  Sonbahar aylarıdır. Fındıkta budama dönemi sonunda
  yaprakların büyük bir kısmı döküldükten sonra yapılır.
  Budamada kullanılan aletler şunlardır.
  - Budama Makası
  - Budama Testeresi
  - Çepin
  Terbiye Sistemine Göre Şekil Kazandırılmış Fındık
  Bahçelerinde
  Budama:
  İlk beş yılda verilen terbiye sistemine göre şekil
  kazanan fidanlar verim çağına girer ve bu verimlilik 12.
  yaştan sonra en yükaek seviyeye ulaşır. Bu yüksek
  verimlilik genel olarak
  20-25 yaşlarına kadar devam eder. Bu verim döneminde her
  sonbaharda kurumuş, kırılmış ve yaralanmış, hastalıklı,
  birbiri içerisine giren dallar ile öbür sürgünler ve
  verilen şeklin dışına taşan yıllık sürgünler budama
  makası ile kesilirler. 20-25 yaştan sonra yan dallar
  üzerindeki dalcıklar sıklaşır ve yıllık sürgün
  uzunluğunda kısalarak verimde düşme görülmeye başlar.
  İşte verimin düşmeye başladığı fizyolojik dengenin
  bozulduğu bu dönemde yıllık sürgün miktar ve uzunluğunu
  artırmak için mümkün olduğu kadar verilen şekle bağlı
  kalmak suretiyle 10 cm den kısa yıllık sürgünler ve yan
  dallar üzerindeki dalcıklarda seyreltme yapılır. Dal
  içlerine ve
  tacın dışına taşan uzun sürgünler kısaltılarak vegetatif
  ve generatif gelişmeye hız kazandırılır. Dolayısıyla
  bozulan fizyolojik denge yeniden kurulacak şekilde
  yıllık budama işlemleri ağırlaştırılarak uygulanır.