KAYISI YETİŞTİRİCİLİĞİ
  GİRİŞ
  Kayısı dünya üzerinde Asya’da iran, Afganistan ve
  Türkistan’da, Avrupa’da özellikle Akdeniz
  kıyılarında; Afrika ve Avusturalya’da Güney
  Amerika, Arjantin ve Åžili’de Amerika BirleÅŸik
  Devletlerinde ve burada da özellikle
  Kaliforniya’da geniÅŸ ölçüde
  yetiştirilmektedir.Memle ketimizin tabiatı ve
  klimatolojik şartları kayısı ağacının
  yetiştirilmesine e1verişli olduğundan her yıl
  dikim sahasının artışı yanında verim arzu edilen
  seviyeye yükselmemiştir.

Kış aylarında siyahlara bürünmüş gibi bir manzara arz
  eden kayısı ağaçları ilkbaharda yaprak çıkarmadan beyaz
  çiçek açması çok hoş bir görüntü meydana getirmektedir
  .Ancak bütün çeşitler , özellikle Malatya çeşitleri bir
  hafta içerisinde çiçek açıp savdığında bazı seneler
  havaların çok erken ısınması sebebiyle don tahribatına
  maruz kalmaktadır .
  Memleketimizde birim sahadan elde edilen ortalama miktar
  gelişmiş memleketlerle mukayese edilecek olursa çok
  düşük seviyede olduğu anlaşılır. Bu sebeple tekniğin
  icaplarına göre ağaçların yetiştirilmesi, bakımı,
  hastalık ve zararlılarla mücadelesi için çiftçinin geniş
  bilgiye sahip olması gerekmektedir ..
  TOPRAK İSTEKLERİ
  Kayısı .ağacı yarı sıcak ve kurak geçen
  bölgelerde, dağların bol güneş gören Güneye bakan
  eteklerinde derin ve su tutmayan, az meyilli ve
  hafif kireçli olan yamaçlarda çok iyi yetişmekte,
  hastalıksız, parlak, Iezzetli, tatlı, kokulu ve
  kuru maddesi fazla olan ürün elde
  edilmektedir.Kayısı ağacının gövde ve dalları kış
  aylarında -35°C kadar düşen soğuklara
  dayanmaktadır. Kayısı çiçekleri ıslak olmak
  şartıyla -1°C kadar düşen ısı derecesine mukavemet
  ederler.

Bazı yıllar ilkbaharda havalar ılık geçtiğinde
  tomurcuklar patlamak üzere veya çiçekte iken meydana
  gelen don olaylarından çok zarar görürler .Don olayları
  çiftçinin bütün ümit, emek ve hayallerini boşa
  çıkarmakta, sefil ve perişan etmektedir. Meyilli arazide
  soğuk hava alt taraflara çöktüğünden dikilen kayısı
  ağaçları dondan fazla zarar görürler. Fakat yukarılara
  Çıkıldıkça ağaçların dondan zarar görmesi kısmen
  önlenmiş olur .Kayısı ağaçları meyilli arazinin tesviye
  eğrileri üzerinde meydana getirilen teras veya çizgiler
  üzerine dikilirler. Meyilli arazide bu suretle meydana
  getirilen şekilde hem taban suyunun muhafazasına yardım
  ettiği gibi, yukarıdan aşağı inen yağmur sularının akıp
  gitmesini önlemekte ve toprak erezyonunu önlemektedir .
  Kayısı ağaçları ekolojik şartlardan dolayı şiddetli kış
  ve ilkbahar donlarının tesiriyle çiçek tozlarının zarar
  gördüğü ve netice itibariyle çok az meyve vermesine
  sebep olduğu anlaşılmıştır. ilkbahar donlarının çiçek
  zamanına rastladığı yıllar havaların yağışlı ve şiddetli
  gitmesinden başka bu mevsimde kurak ve şiddetli
  rüzgarlar gibi faktörler de mahsulün miktar ve kalitesi
  üzerinde olumsuz tesir göstermektedir .
  Klimatolojik aksaklıklar yanında ağaçlar bazen de yanlış
  budama, gübreleme, sulama ve ilaçlamaya tabi tutulmaları
  mahsül üzerine olumsuz tesir yapmaktadır.
  Beslenme şartları düzelince çiçek tozları muntazam
  şekilde faaliyet gösterdiğinden aksaklıklar ortadan
  kalkınca ağaçlar da bol meyve vermektedirler.
  BAHÇE YERİNİN SEÇİMİ
  İlkbaharın geç donlarından etkilendiği için ova ve Çukur
  yerlerden ziyade yamaç ve sırtlar tercih edilmelidir.
  Irmak kenarlarından, soğuk havaların toplandığı veya
  sislerin oturduğu çukur yerlerden kaçınılmalıdır. Ayrıca
  bol ışık ve güneş istediğinden güney yamaçlar tercih
  edilmelidir. Meyilli arazide soğuk hava alt taraflara
  çöktüğünden dikilen kayısı ağaçları dondan fazla zarar
  görürler .Fakat yukarılara çıkıldıkça ağaçların dondan
  zarar görmesi kısmen önlenmiş olur. Kayısı ağaçları
  meyilli arazinin tesviye eğrileri üzerinde meydana
  getirilen teras ve çizgiler üzerine dikilirler. Meyilli
  arazide bu suretle meydana getirilen şekiller hem taban
  suyunun muhafazasına yardım ettiği gibi. yukarıdan
  aşağıya inen yağmur sularının akıp gitmesini ve toprak
  erezyonunu önlemektedir .
  KAYISI FiDANI YETİŞTİRİLMESİ
  Kayısı ve Zerdali meyvelerinden ,elde edilen çekirdekler
  tohum tavalarına sıra üzerine veya saçma olarak
  Sonbaharda ekilerek üzerine yıllanmış gübre ile
  kapatılır. ilkbaharda çöğürler bir miktar uzayınca
  seyreltme yapılır .Seyreltilen fideler istenilirse başka
  tarafa şaşırtılı.Gerek tohum tava1arından şaşırtılmış ve
  gerekse doğrudan dikilmiş olan tohumlardan yetişmiş olan
  çöğürler ilkbaharda yeşermeden önce 15 -20 cm.
  yüksekliğinden kesilirler. Bu çöğürler Haziran ayı
  içerisinde toprak seviyesine 8 -10 cm. yakın mesafeden
  sürgün göz aşısı yahut Eylül ayında durgun göz aşısı
  yapılır .

1-Göz aşısının yapılışı
  a-Anaçta kabuğun T şeklinde kesilip aralanması
  b-Gözün kabuk altına sokulması
  c-Gözün rafya ile bağlanmış şekli
  Çöğürlere yapılan göz aşılarının tutup tutmadığını
  anlamak için aşıdan 15 -20 gün sonra rafyalar çözülürken
  yaprak saplarına dokunmak suretiyle düşüp düşmediği
  kontrol edilir. Eğer yaprak sapı düşmezse aşının
  tutmadığı anlaşıldığından hemen vakit geçirmeden tamir
  aşısı yapılır. Kışı şiddetli geçen iklim bölgelerinde
  durgun göz aşısı yapıldığında ertesi yılın baharında
  uzayan sürgünler daha önce bırakılan tırnak üzerine bir
  hafta veya 10 günlük ara ile iki yerinden rafya ile
  bağlanırlar. Bütün yaz boyunca çöğürden uzamış olan piç
  sürgünler zaman zaman kesilerek temizlenir. Daha ertesi
  yılın baharında ise, ağaçlara uyanmadan önce tırnak
  kesme ameliyesi yapılarak aşı sürgünlerinin anaçla
  kaynaşması sağlanır .
  ÇEŞİTLİ ŞEKİLLERDE KAYISI BAHÇESİ TESİSİ
  BAHÇE YERİNİN SEÇİMİ
  İlkbaharın geç donlarından etkilendiği için ova ve Çukur
  yerlerden ziyade yamaç ve sırtlar tercih edilmelidir.
  Irmak kenarlarından, soğuk havaların toplandığı veya
  sislerin oturduğu çukur yerlerden kaçınılmalıdır. Ayrıca
  bol ışık ve güneş istediğinden güney yamaçlar tercih
  edilmelidir. Meyilli arazide soğuk hava alt taraflara
  çöktüğünden dikilen kayısı ağaçları dondan fazla zarar
  görürler .Fakat yukarılara çıkıldıkça ağaçların dondan
  zarar görmesi kısmen önlenmiş olur. Kayısı ağaçları
  meyilli arazinin tesviye eğrileri üzerinde meydana
  getirilen teras ve çizgiler üzerine dikilirler. Meyilli
  arazide bu suretle meydana getirilen şekiller hem taban
  suyunun muhafazasına yardım ettiği gibi. yukarıdan
  aşağıya inen yağmur sularının akıp gitmesini ve toprak
  erezyonunu önlemektedir .
  KARE USULÜ BAHÇE TESİSİ
  Kapama şekilde bir bahçe tesisi olup, bu usulde dikilen
  ağaçların sıralar arası ve üzerindeki mesafeler
  birbirine eşittir. Bu şekilde bir bahçe kurmak için
  dikilecek fidanların yerlerini tespit etmek maksadıyla
  ip, şerit, metre, kazık gibi araçlar kullanılır .Kare
  şeklindeki dikim usulü bilhassa geniş taç yapan ve uzun
  ömürlü ağaçlar için tatbik edilir.
  DİKDÖRTGEN USULÜ BAHÇE TESİSİ
  Dikdörtgen şeklinde tesis edilmiş bahçelerde sıralar
  arasındaki mesafeler sıralar üzerindekinden daha
  fazladır . Dikdörtgen usulünde tesis olunan bahçeye
  dikilen ağaçların miktarı diğer usullerinkine nazaran
  daha azdır.
  SATRANÇ USULÜ BAHÇE TESİSİ
  Bu usule beşli dikim usulü de denilir. Satranç usulünde
  kayısı gibi geniş taç teşkil eden ağaçlar kare şeklinde
  dikildikten sonra karelerin kesiştiği boşluklardan
  faydalanmak maksadıyla Şeftali gibi kısa ömürlü ve küçük
  taçlı ağaçlar dikilir. Geniş taçlı ağaçlar yetiştikten
  sonra ve tam mahsule yattıktan sonra ortada kalan kısa
  ömürlü ağaç sökülerek yok edilir.
  ÜÇGEN USULÜ BAHÇE TESİSİ
  Bu usulde bahçe tesis etmek için fidanlar eşkenar olan
  üçgenin köşelerine dikilir. Böylece bahçedeki ağaçların
  her istikametindeki araları birbirine eşit olduğundanher
  taraftaki güneş, hava ve topraktan aynı derecede
  faydalanırlar. Bu usul dikim bilhassa meyilli olan arazi
  için uygun görülmektedir. Diğer taraftan belli bir
  sahaya daha çok ağaç dikmek mümkün olduğundan çoğunlukla
  tercih olunan bir metotdur .