KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİ

İlk kültüre alındığı yer Anadolu olarak
  bilinmektedir.Yaklaşık olarak 1500 civarında kiraz
  çeşidi bulunmaktadır ve ıslah çalışmaları ile günden
  güne çeşit sayısı artmaktadır. Kiraz memleketimizin her
  yöresinde yetiştirilebilmektdir.Kirazda Ülkemiz
  koşullarında ağaç başına alınan verim 25 kg
  civarındadır. Üretimimizin %10 gibi düşük bir miktarı
  ihraç edilebilmektedir. ülkemiz kiraz tarımına uygun
  olmakla birlikte ancak uygun arazi seçimi, araziye uygun
  anaç seçimi çeşit seçimi,ilk yıllarda şekil verme
  terbiye budama, sulama, gübreleme, toprak işleme
  tozlayıcıların dikimde mutlak planlanması,yabancı ot
  kontrolü, hastalık zararlılarla mücadelenin uygun olarak
  yapılması halinde ihraç vasıflı kiraz üretimimizin
  artması mümkündür.
  BAHÇE TESİSİ
  İleriki yıllarda karşılaşılabilecek birçok problem bahçe
  tesis ederken bazı hususlara dikkat edilirse
  önlenebilir. Bu dikkat edilmesi gereken hususlar
  şunlardır:
  * Şiddetli rüzgarlara (özelliklede kuzey ruzgarları)açık
  yerler olmamalıdır.
  * Eğimli ve yamaç yerler seçilmemelidir.
  * Tesis öncesi toprak numunesi alınıp tahlil
  yaptırılmalıdır.
  *Kiraz soğuklama ihtiyacı yüksek bir meyve olduğu için
  yüksek yerlere tesis edilmelidir.
  * Don tabanı oluşturan yerlere kurulmalıdır.
  *Taban suyu yüksek yerlere kurulmamalıdır.
  Kışın -20 C’nin altına düşmeyen bölgeler seçilmelidir.
  önceki bol yağışlar o yılın ürün kalitesine, hasattan
  sonraki yağışlarda gelecek yılın ürün kalitesini
  etkilemektedir. Kiraz, soğuklama ihtiyacı yüksek bir
  meyvedir.
  Anaç Seçimi :
  Kuş Kirazı (Prunus avim ) : Ülkemizde yaygın olarak
  kullanılan bir anaçtır. Dikine ve kuvvetli büyür, büyük
  taç yapar. Uygun şartlarda uzun ömürlüdürler. Geçirgen
  derin, organik maddece zengin topraklarda verimli
  tınlı,daha iyi yetişir. Kirece mukavemeti azdır. Göz
  aşısı ile uyuşması iyidir. Toprak ve arazi yapısı uygun
  olursa 6*6, 6*5 m. aralıklarla
  dikilip ilk yıllardan itibaren şekil verilmeli ve budama
  yapılmalıdır. Terbiye ve budamaya fazla dikkat
  edilemeyecekse biraz daha geniş dikilebilir.
  İdris ( Prunus mahalep ) : Daha az su verilebilen
  arazilerdeki kiraz bahçesi tesisinde uygun bir anaçtır.
  Daha çok
  vişneye anaç olarak kullanılır.
  *Taç küçüktür. Kuş kirazının %75-80’i kadar.
  *Kökler daha derine gider.
  *Süzek ve kumlu toprakları sever. Kuş kirazına göre
  kirece daha dayanıklıdır.
  * Aşı uyuşmazlığı gösterebilir.
  * Yüksek (60-65 cm.) den aşılandığında bodurlaştırıcı
  etki artar, fakat pratik olmadığından pek
  uygulanmamaktadır.
  Genellikle Prunus mahalep ile kurulan kiraz bahçeleri
  için 4×5, 5×5 m. dikim mesafeleri uygundur. ViÅŸne
  bahçeleri
  için ise 4×4, 4×5 m. gibi aralıklar önerilebilir.
  Kiraz yetiştiricilinde problemlerin önemli bir bölümü
  ,henüz bahçe kurulurken yapılan hatalardan
  kaynaklanmaktadır. Bu hatalar:Tek çeşitle bahçe
  kurulması, ilk yıllarda ağaçların terbiye edilmemesi ,
  derin dikim gövde yaralanmalarının önemsenmemesi
  şeklinde sayılabilip bunlar, ileriki yıllarda ağacın
  verim ve sağlığını etkilemektedir. Tek çeşitle bahçe
  kurulması yetersiz döllenmeye veya hiç döllenmemeye
  sebep olmaktadır. Ben düşmeden hasada kadar olan sürede
  yağmur çatlaması zararına karşı tek çeşitle
  bahçekurulmaması gerekmektedir. Her kiraz bahçesinde en
  az 4-5 çeşitbulunmalıdır. Çeşitlerin seçiminde ise
  birbirlerini dölleyebilir nitelikte olmasına dikkat
  edilmelidir.

ÇEŞİT SEÇİMİ
  İyi bir verim için birbirini iyi dölleyebilir çeşitlerin
  bulunması, ekolojik faktörlerden kaynaklanan riskin
  azaltılması,
  1,5 aylık bir süre boyunca pazara kiraz sunulabilmesi,
  hasatta işçilik v.b. gibi yönlerden dolayı sıkışmamak
  için iyi
  bir çeşit planlaması gereklidir.
  Türkiye’nin ihracat şansı en fazla olan ve en popüler
  çeşit 0900 Ziraattir. Fakat yinede 0900 Ziraatın dölleyi
  cilerinin kiraz tarımında planlanması
  zorunludur.Dölleyicileri genellikle Bigerreau
  Gauçher,Nnoble Starks Gold, Lambert
  Vista ,Merton Late,Jübile’dir. 0900 Ziraat değişik bölge
  isimleriyle ülkemizde yaygındır.Uluborlu
  Napolyonu,Dereçine
  Napolyonu,Akşehir Napolyonu,Malatya
  Dalbastı,Allahdiyen,Salihli ve M.Kemal Paşa Napolyonu
  gibi değişik adlarla anılmaktadır.Fakat yapılan
  çalışmada tüm napolyon diye adlandırılan bu
  kirazlarımızın aynı olmadığı yalnız sinonim
  olduğu anlaşılmıştır.
  Dölleyici :Kiraz bahçelerinde temel sorunlardan birisi,
  döllenme problemi ve bunun bir sonucu olarak verim
  azlığı ve verim düzensizliğidir.Verim azlığı ve verim
  düzensizliğinin başka sebepleri de olmakla birlikte en
  önemlisi doğru dölleyici planlamamasıdır.

YER SEÇİMİ
  Kiraz; kulanılan anaç ne olursa olsun taban arazileri
  sevmez. Taban suyu olan bölgelerde kiraz tarımı
  yapılamaz.
  Geçirgen ve organik maddece zengin olan toprakları
  sever. Don çukurlarından zarar görür. Yüksek yerlerde,
  güney bölgelerde
  erken donlardan çiçekler zarar görür. Kışı -20 C’nin
  üstünde olan bölgelerde dallarda ve köklerde don zararı
  olabilir.

TOPRAK HAZIRLIÄžI
  Kiraz dikiminden önce arazi tesviye
  edilmeli,Ağustos-Eylül ayında 90 cm. aralıkla dip
  kazanla baklava dilimi şeklinde sürdürülmelidir. Kısmi
  taban suyu veya su birikme gibi problem sözkonusu olursa
  40-50 m. aralıkla hendekler oluşturulmalıdır.
  Anaç Seçimi : sulama imkanı bulunan ve kireç oranı düşük
  topraklarda kuş kirazı anacı kullanmalıdır. Kireç bir
  miktar bulunuyorsa ve sulama imkanı az ise kökü derine
  daha fazla inen idris anacı kullanmalıdır.
  Dikilecek fidanlarda gövde sağlam olmalı yara olmamasına
  dikkat edilmelidir.Kök bölgesi saçak durumu iyi
  olmalıdır. ; İleride fidnla gelebilecek hastalıkların
  sorun teşkil etmemesi ve çeşit ve anaç karmaşasıyla
  karşılaşılmaması için
  Fidanlar ismine doğru ve sertifikalı yerlerden temin
  edilmelidir. Dikim aralığı:Arazi yapısına uygun
  anaçların seçimine müteakip; P.Avium(KuÅŸ kirazı) 6×6
  m.,6×5m. aralıklarda, P.Mahalep (Ä°dris) anacı için ise
  6×5m.,5×5m. ve
  4×5m. gibi aralıklarla dikilmelidir.
  Fidan Dikimi : Fidanların erken temin edilip sonbaharda
  dikimi daha iyi sonuç verir. Fidan dikiminde fidan
  çukurlarına bir kürek yanmış ahır gübresi ve/veya her
  fidan çukuru için 100 gr. Triple Süperfosfat ile 100gr.
  Amonyum Sülfat da dikim toprağına kaıştırılma lıdır.
  Sonbahar dikimlerinde don tehlikesi oluşacak olursa malç
  uygulaması ile korunur. Dikim öncesi yaralı kök
  kısımları ve uzun yan kökler kesilmeli ve köklere
  fungusit uygu laması yapılmalıdır. Bu işlem kök tuvaleti
  diye tanımlanır. Aşı noktaları toprak seviyesi üzerinde
  olmalıdır.Dikimde herek kullanılmalıdır.