NAR YETİŞTİRİCİLİĞİ
  Nar çok yıllık, çalı formunda bir bitki olup çok
  kuvvetli bir kök sistemine sahiptir.Bitki çok
  gövdeli ve sık dallıdır. Çiçekleri erkek-dişi ve
  erdişi olup küre şeklinde iri bir meyvesi vardır.
  üstten hafif basık olan bir ılıman iklim
  bitkisidir. Nar, C vitamini, demir ve potasyum
  yönünden zengin bir meyvedir.Tadı: Tatlı, mayhoş,
  ekşi gibi çeşitli dir. Nar bitkisinin adaptasyon
  kabiliyeti yüksektir. Genelde tropik ve suptropik
  iklim bitkisi olmasına raÄŸmen, -10 oC’ye kadar
  dayanabilmektedir

çeşitli iklim ve toprak koşullarında yetişip , bakımı
  kolaydır. dalında uzun süre kalabil mesi ve depoda
  muhafaza edilebilmesi pazarlamassı için kolaylık sağlar
  bir meyve türüdür.Ülkemizin bir bölümü narın anavatanı
  içinde bulunmakta ve üretimi yapılmaktadır.
  2. İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ
  A-İklim İsteği
  Nar yıllık ortalama 500 mm lik yağış istemekle
  birlikte bu
  yağışın çoğuna ilkbaharda ihtiyaç gösterir. Yazın
  yağan
  yağmurlar meyve kalitesini bozmakta, olgunluğa
  yakın dönemde yağan yağmurlar meyve kabuğunu
  çatlatmakta olup, bu zamanda iyi sonuç
  vermemektedir. Meyve oluşumu döneminde kuru hava
  koşulları en kaliteli mey venin oluşmasını
  sağlayarak pazar değerini arttırmaktadır. Nar bir
  güneş bitkisidir, bahçe tesisinde ve yeterli
  ışıklan ma koşullarına dikkat edilmelidir.

B- Toprak Ä°steÄŸi
  Nar toprak isteği bkımından fazla seçici değildir.
  Silisliçakıllı, kumlu, kireçli, killi ve ağır killi gibi
  çeşitli toprak tiplerinde nar yetiştiricili
  yapılabilmektedir. Tuzluluğa orta derecede
  dayanıklıdır.Toprak alkali veya asit olabilir. Bazı
  meyvelerin aksine aşırı toprak nemine dayanıklıdır.
  Narda optimal gelişmekuru ve sıcak hava koşullarına
  karşılık derin geçirgennemli ve serin topraklarda
  görülmektedir.
  YETİŞTİRME TEKNİĞİ
  A- Çeşit seçimi
  Nar yetiştiriciliğinde, çeşit seçimi oldukça önemlidir.
  Çeşit seçiminde dikkat edilen konular: bölgeye adapte
  olmuş o yörenin iklimine, hastalıklara dayanıklı, verimi
  iyi, meyveleri insanların göz zevkine ve damak tadına
  uygun ve taşımaya dayanıklı olması gibi özelliklere göre
  seçim
  yapılır. Çeşit seçiminde ticari amacına göre sofralık
  yada endüstri çeşitlerinin yetiştirilmesine
  karar verilmelidir.Ayrıca, bu çeşitlerin meyvelerinde
  irilik kabuk rengi ve kalınlığı, dane rengi, yumuşak
  çekirdeklilik, sululuk gibi özellikleri ihtiyaca cevap
  verebilmelidir. Yurt içinde sevilen nar çeşitleri hafif
  mayhoş veya tatlı çekirdeksiz ve iri meyveli olanlardır.
  Avrupa ya ihracat için özellikle kabuk ve dane rengi
  kırmızı ve mayhoş çeşitler seçilmelidir. Arap ülkelerine
  ihracat için ise tatlı narlar tercih edilmelidir. Ayrıca
  nar suyu veya nar ekşisi elde etmek için yine kırmızı
  daneli ve ekşi mayhoş narlar uygumdur.
  B-Bahçe Tesisi

Toprağın nar yetiştiriciliğine uygunluğuna bakıldıktan
  sonra tesviyesi yapılmalıdır. Öncelikle yaz aylarında
  pulluk tabanını kırmak için dipkazan çekilir.Daha sonra
  pullukla derin sürüm yapılır.
  Sonbaharda döneminde ise 40-60 cm derinlik ve çapta
  dikim çukurları açılır.çukurlar üst toprak ve yanmış
  çiftlik gübresi karışımıyla doldurulur, yabancı otlar
  temizlenir.Narda dikim aralıkları 2 m ile 6 m arasında
  olmalıdır. Bunun yanında kapama nar bahçelerinde en
  yaygın olarak kullanılan
  dikim aralıkları 2.5 x 4 veya 3 x 4 m dir. Sıralar kuzey
  -güney doğrultusunda olursa güneş vehavalanma daha iyi
  olacaktır. Nar bahçesi, doğrudan çelikle yada köklü
  fidanlarla kurulabilir. Ancak, çeliklerin doğrudan
  bahçeye dikilmesi çeşitli bakım güçlükleri ve verim
  kayıplarına yol açacağından nar çeliklerinin bir
  fidanlık parselinde köklendirilip bir yıl süreyle burada
  bakımları sağlandıktan sonra boylama yapılarak bahçeye
  dikilmeleri daha iyi sonuç verecektir.
  Nar fidanları sonbaharda yaprak dökümünden başlayarak
  kış ayları boyunca ve erken ilkbaharda dikilebilir.
  Kışları çok soğuk geçmeyen bölgelerde sonbahar dikimi
  daha uygundur. Dikim yapılırken fidanın çelik kısmında
  tırnak kalmışsa kesilir. Zayıf sürgünler alınır, fazla
  uzun kökler kısaltılır. Sürgünün 50-60 cm den tepesi
  alınır. Sürgün yeterince boylanmamış, zayıf gelişmişse
  dikimden hemen sonra 2-3 göz üzerinden kesilerek gelecek
  yıl için kuvvetli sürgün oluşumu sağlanır. Sonra daha
  önce toprak - gübre karışımı doldurulmuş çukurdan
  fidanın çelik kısmının tamamı toprak içinde kalacak
  kadar karışım alınır. Fidan buraya yerleştirilerek
  tekrar aynı toprak gübre karışımı ile takviye yapılır.
  Fidan diplerindeki toprak ayakla iyice bastırılır. Can
  suyuvermek üzere etrafına küçük bir çanak yapılır. Çok
  rüzgarlı bölgelerde karşılıklı iki herek çapraz olarak
  fidana yaklaştırılarak bağlanır. İyi bir nar fidanında
  kök sistemi kuvvetli teşkil etmiş olmalıdır.
  Son olarak hazırlanan çanaklara en az yirmişer lt. can
  suyu verilerek dikim tamamlanır,hava yağmurlu da olsa bu
  can suyunun verilmesi gerekmektedir.

Bakım
  A-Toprak İşleme
  Genç nar bahçelerinde ilk yıllar derin toprak işleme
  aletleriyle iki yönlü sürüm yapılır. Daha sonraki
  yıllarda iş genişliği az dar olan bahçe traktörleriyle
  ve diskli tırmık rotovatör, kazayağı gibi toprağı yüzlek
  işleyen aletlerle sürüm yapılabilir. Ağaç dipleri
  gerekirse el aletleriyle çapalanabilir. Yabani ot
  kontrolünde istenirse ot öldürücü ilaçlarda
  kullanılabilir.
  B-Gübreleme
  Her türlü gübrenin uygulanmasında toprağın fiziksel ve
  kimyasal yapısı ağacın durumu iyi gözlenmeli, toprak ve
  yaprak analizi yaptırdıktan sonra gübre uygulamasının
  yapılması en doğrusudur.Narlarında organik gübrenin
  gelişme, verim ve kaliteye önemli ölçüde etkisi
  bulunmaktadır. Narlara verilecek çiftlik gübresi iyi
  yanmış olmalı ve dekara 2-3 ton sonbahar-kış aylarında
  bütün bahçeye kaplayacak şekilde verilmeli ve çapa ile
  toprağa karıştırılmalıdır. Nar için yeşil gübreleme
  yapılması da yararlı sonuçlar verir. Bunun için bakla,
  fiğ gibi bitkiler nar
  bahçesinin tamamına ekilir. Ekimi yapılan bitkilerin
  çiçeklenme dönemlerinde bahçe
  sürülerek bitki toprağa karıştırılır. Bu bitkilerin
  toprağı azotça zenginleştirmesi bakımından da olumludur.

Azot nar için önemli bir maddedir. Azotlu gübre sürgün
  gelişimi ve meyve büyümesini etkiler. İlk yıllarda ağaç
  başına 50 - l00 gr saf azot (amonyum sülfat) olarak (250
  - 500 gr) verilmesi oldukça iyi sonuç vermektedir.Tam
  verime geçtikten sonra bu miktar ağaç başına 200 - 300
  gr (amonyum sülfat) olarak, (l - l,5 kg)olmalıdır.Azotlu
  gübreler erken ilkbahar ve yaz aylarında
  olmak üzere 2 dönem verilmektedir. Yukarıda belirtilen
  miktarın 2/3 ü mart ayında l/3 ü
  ise haziran-temmuz aylarında verilmelidir. Gübrelemeden
  sonra ağaç hemen sulanmalı yada önce çapa ile toprağa
  karıştırılmalıdır.Fosforlu gübreler ise narın çiçeklenme
  meyve tutumu ve kök gelişmesini etkiler. Narların fosfor
  ihtiyacı tam verim çağında l00-200 gr saf fosfor (trible
  süper fosfat) olarak yaklaşık (250 - 500 gr) olarak
  belirlenmiştir. Fosforlu gübreler kış aylarında
  dal uçlarının ulaştığı bölgelerde 20 - 30 cm derinlikte
  ağaç çevresinde açılan 4 - 6 adet çukura verilerek üzeri
  kapatılır
  C- Sulama
  Nar yetiştiriciliğinde yağışların yeterli olmadığı her
  dönemde sulama zorunludur. Sulamanın az ve sık yapılması
  gerekir. Genel olarak şubat - mart aylarında odun
  gözlerinin sürmesinden eylül - ekim aylarında meyve
  oluşumuna kadar sürekli olarak toprak nemi korunmalıdır.

Özellikle odun gözlerinin sürmesi çiçek tomurcuklarının
  oluşması,tohum bağlaması ve meyve gelişimi dönemlerinde
  olmak üzere 3 dönemde yeterli toprak nemi mutlaka
  sağlanmalıdır. Bahçenin toprak yapısına göre sulama
  aralığı 7-10 gün olmalı Ancak yaz aylarında sulama
  sıklığı ve miktarı artırılmalıdır.

Meyvelerin son olgunlaşma döneminde hasattan 10-15 gün
  önce sulama kesilmelidir.Sulamaya devam edildiği
  taktirde narlarda büyük sorun olan kabuk çatlamalarını
  görülür. Nar bahçelerinde genelde çanak usulü sulama
  uygulanır. Mümkün ise modern sulama sistemlerinden olan
  damla sulama alttan sulama, sızdırma usulü sulama
  sistemleri uygulanmalıdır. Bu sistemlerin ilk yatırım
  giderleri fazladır. Uzun vadede ise işçiliksiz ekonomik
  az su kullanımı gibi büyük faydalar sağlamaktadır.
  D- Budama
  Şekil budaması ilk 2-3 yıl içinde ağaçlar verime
  yatmadan önce yapılır. Dikimden sonra dipten çıkan
  kuvvetli 3-4 sürgün ana gövde olarak seçilir ve tepeleri
  50-60 cm kesilerek alçak taçlanmaları sağlanır. Ana
  gövdelerden çıkan birinci ve ikinci dallarda da 2.-3.
  yıllarda tepe alma yapılarak taç teşkili tamamlanır.
  Verim Budaması: Narlar genel olarak 2. ve 3. yıllardan
  itibaren meyve vermeye başlarlar. Narlar verime
  yattıktan sonra meyve verecek dallarda uç alma
  yapılmamalıdır. Bu dönemde seçilen 3, 4 gövde dışında
  çıkan dip sürgünlerin sürekli olarak temizlenmesi
  sağlanmalıdır. Ayrıca taç kısmında görülen obur dallar
  dipten kesilip, taç teşkili için gerekirse uç alınarak
  dallanması sağlanmalıdır. Sık taç meydana gelmiş ise
  güneşlenme ve havalanmayı sağlamak için genel bir
  seyreltme yapılmalıdır. Budamada zayıf kurumuş,
  hastalıklı dallara öncelik verilmelidir.
  Geliştirme Budaması: Narların verimlilik süreleri
  çeşitli şartlara göre değişmekle birlikte ortalama 20 -
  30 yaşlarına kadar sürer. Ancak kök boğazından yeni
  çıkan sürgünlerle nar l00 yılı aşkın bir süre
  verimliliğini sürdürebilir. Bu durumda yaşlı gövdeler
  dipten kesilerek yeni sürgünlerin oluşumu teşvik edilir.
  Bu sürgünlerle aynı yollarla yeni gövdeler teşkil
  edilerek ağaç gençleştirilir. İstenirse gençleştirme
  işlemi her yıl her ağaçtan l-2 gövde kesilerek kademeli
  olarak yapılır. Bu şekilde bahçeden kesintisiz olarak
  ürün alınması mümkün olabilir.
  E- Hastalık ve Zararlılarla Mücadele

En önemli hastalık bazı mantarların nar meyvelerinde
  çürümelere sebep olmasıdır. Bazı klasik kültürel
  işlemler uygulanarak hastalıklar büyük ölçüde
  önlenebilir.Olgunluğa yakın bir dönemde fungusit
  uygulaması yapılması depolanacak meyvelerin uzun süre
  çürümelerini engellemektedir.
  Narların en önemli zararlıları sıçanlardır ve özellikle
  tatlı narlarda ve olgunluğa yakın dönemlerde zarar
  verirler. Yaprak bitleri, nar beyaz sineği, unlu bit,
  kabuklu bitler, kırmızı örümcekler, Akdeniz meyve
  sineği, nar içi kurdu, toprak altı zararlıları gibi
  genel zararlılarda narlarda görülür.
  Hasat Ambalajlama ve Depolanması
  A-Hasat
  Nar hasatı, çeşitlere ve bölgelere göre değişsede
  genellikle ağustos sonunda başlayıp kasım ortalarına
  kadar devam eder. Narın çiçeklenme dönemi uzun
  olduğundan dolayı olgunlaşması farklı zamanlarda olur.
  Bu yüzden nar hasadının 2-3 defada yapılması gere kir.
  Hasatsonbahar erken donlarından ve yağışlardan önce
  bitirilmelidir.Hasat sırasında meyveler üzerinde 1-2 mm
  uzunluğunda sap kalacak şekilde makasla kesilmelidir.
  Özellikle hasat esnasında meyveleri yere düşürmekten ve
  darbelerden korunması meyve çürümesini önleyeceğinden
  dolayı kalitesi artar. Kasalara dizilirken iki sıradan
  fazla dizilmemelidir.
  B- Ambalajlama
  Narların seçme ve boylamasının elle yapılması daha uygun
  olup meyveler birbirine değmeyecek şekilde
  paketlenmesine dikkat etmek gerekmektedir.
  C- Depolama
  Narlar meyve kabuğunun özel yapısı dolayısıyla çeşitli
  koşullarda 4 - 6 ay süreyle depolanabilir. Narların
  depolanmasında en emin ve en az kayıpla ulaşılacak
  başarı modern soğuk hava depolarıdır. Sıcaklık ve nisbi
  nemi ayarlanabilen bu depolarda 1-2o C’de %85-90 nisbi
  nemle meyveler muhafaza edilebilirler.