ŞEFTALİ YETİŞTİRİCİLİĞİ
 şeftalinin ana vatanının Doğu Asya ve Çin olduğunu
 düşünülmektedir.Oradan İrana gelmiş, Yunanlılar ve
 Romalılar MÖ 1000 yıllarında bu meyveyi tanımışlardır.
 Ülkemizde şeftali yetiştiriciliği birkaç ilimiz dışında
 tüm illerde yapılabilmektedir. Şeftali
 yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgeler içerisinde Marmara
 Bölgesi başta gelmektedir.
 İklim İstekleri
 Şeftali değişik iklim şartlarına uyabilen meyve
 türlerindenbiridir.Şeftali yetiştiriciliğini sınırlayan
 faktörlerin başında düşük kış sıcaklıkları, çeşidin
 soğuklama ihtiyacı ve ilkbahar geç donları ile düşük yaz
 sıcaklıkları gelmektedir. Kış sıcaklığının - 18oC ile
 -20 oC’ye düştüğü yerlerde gözler ve sürgünler donar, -
 25 oC’de ise aÄŸaçlar donabilir. Åžeftali çeÅŸitlerinin kış
 soğuklama istekleri 250 ile 1250 saat arasıdır. Çeşitler
 kış soğuklama ihtiyacını tamamlayamadığında ağaçlarçiçek
 tomurcuklarını ve çiçeklerini döker ilkbaharda
 çiçeklenme geç ve düzensiz olurbunun bir sonucu olarakta
 ürün alınamaz.. Şeftali erken çiçek açan bir meyve
 olduğundan çiçekler açıldıktan sonra meydana gelen
 ilkbahar geç donlarından çok zarar görürler. Ayrıca Yaz
 sıcaklığının düşük olduğu yerlerde meyvelerin
 olgunlaşması gecikir ve meyve kalitesi düşer. Ülkemizde
 şeftali yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgelerde yaz
 sıcaklığı şeftalinin isteklerine uygundur.
 Toprak İstekleri
 Şefftali için toprak isteği asıl üzerine aşılı anacın
 isteği anlamındadır. Şeftali şeftali anacı üzerinde
 tınlı, milli, süzek, kumlukilli, çakıllı ve çabuk ısınan
 alüviyal toprakları sever. Toprak pH’sı 6-7 arasında
 olmalıdır. Kumlu topraklarda yeterli sulama ve iyi
 gübreleme ile şeftali yetiştirilebilir. Ağır, nemli ve
 soğuk olan killi topraklarda yetişen ağaçların
 sürgünleri iyi pişkinleşemediğinden kış soğuklarından
 zarar görerek ağaçlarda zamklanma oluşur.
 Bahçe Tesisi
 Şeftali bahçeleri genel olarak, 1 yaşlı fidanlarla
 kurulur. Fidan dikimi tercihen sonbaharda yapılır. Ancak
 kışı soğuk geçen yerlerde ilkbahar dikimi tavsiye
 edilir.Dikim derinliğinde en iyi ölçü fidanları
 fidanlıktaki derinliğinden daha derin dikmektir.
 Pratikte aşı yerinin toprak yüzeyinde kalması ile
 derinlik aynıdır.Fidanların kökleri sökülürken hasar
 görmemeli koparılmamalı ve yaralanan kısımlar yara
 üzerinden kesilmelidir. Gövde yüksekliği isteğe bağlı
 olup bodur olarak yetiştirilecek ağaçlarda ortalama 0.70
 -0.80 cm en uygunudur.Bahçe tesisinde, öteki meyvelerde
 olduğu gibi derin bir toprak işlemesi şarttır. Bahçede
 ağaçlar arasında anaca ve toprak şartlarına göre 5 x 5 m
 veya 6 x 6 m mesafe uygundur.
 Yıllık Bakım İşleri
 Toprak İşleme:Sonbahar, erken ilkbahar, ilkbahar sonu ve
 bazende yaz mevsimi içinde olmak üzere bir yılda 4 sürüm
 yapılır. Ağaç dipleri belle işlenir. Ucuz olması
 nedeniyle yaz aylarında yapılması gereken toprak
 işlemesi yerine ot biçme uygulanabilir.
 Sulama:Sert çekirdekli meyveler arasında en fazla su
 isteyen bitki şeftalidir. Meyvelerde çekirdek
 teşekkülünden sonra suya ihtiyaç vardır. Su ihtiyacı ise
 iklim ve toprak özelliklerine göre farklılık
 gösterirler. Meyve hasadından önceki sulamalar
 meyvelerin irileşmesine ve renklerinin koyulaşmasına
 etki eder.
 Gübreleme:Şeftali bahçelerinde ürün yolu ile topraktan
 alınan besin maddelerinin tekrar toprağa verilmesi
 gerekir. Verilecek gübre miktarının yaprak ve toprak
 analizleri ile belirlenerek uygulanması en geçerli
 yöntemdir.Şeftali bahçeleri kurulurken bir önceliklebir
 temel gübreleme yapılır. Şeftali bahçelerinde iyi bir
 gübreleme ahır gübresi veya yeşil gübreye ilaveten
 ticaret gübrelerinin uygulanması ile olur. Üç yılda bir
 dekara 1,5-2,5 ton hesabıyla ahır gübresi veya ekonomik
 olmadığı hallerde her yıl yeşil gübre verilerek toprağın
 organik madde içeriği artırılmalıdır.Suni gübrelerden
 her yıl ağaç başına her ağacın yaşı için 100 gr. hesabı
 ile (Örneğin: 5 yaşındaki ağaca 500 gr) verilmesi
 faydalı olur. Fosforlu gübreler sonbaharda ağacın
 gövdeden itibaren 1-1,5 m dışına açılacak bir ark
 içerisine bant şeklinde verilmesi, azotlu gübrelerinde
 ilkbaharda mart ayı başında 1/2 si, mayıs ayı başında da
 1/2 olmak üzere serpme şeklinde verilmesi gerekir.
Budama:Şeftali ağaçlarında iki tip budama uygulanır.
 İlki:Yeni dikilen fidanlarda şekil budaması yapılır.
 Şeftali ağaçlarına goble veya değişik doruk dallı şekil
 verilir. Kurak bölgelerde doruk dallı şekil vermek
 uygundur.Diğer budama ise mahsule yatmış şeftali
 ağaçlarında uygulanan mahsul budamasıdır. Şeftalilerde
 meyveler buket dalları ve biryıllık sürgünler üzerinde
 meydana gelir. Bu nedenle her yıl yeni sürgün
 teşekkülünün sağlanması gerektiği için sert budama
 uygulanır.İyi bir budama yapabilmek için dal
 çeşitlerinin ve üzerinde bulunan gözlerin (çiçek gözü,
 odun gözü) durumu dikkate alınmalıdır. Budama esnasında
 çiçek ve odun gözlerini karışık şekilde taşıyan dallar
 bırakılmalı, yalnız çiçek gözü taşıyan dallar
 kesilmelidir.Budama uygulamalarında gerekiyorsa önce
 kalın dal kesimi yapılmalı sonra ana dallar üzerindeki
 dallar seyreltilmelidir. Ana dallar üzerinde 20-25 cm
 ara ile çıkış yerleri ve yönleri farklı dallar
 bırakılmalıdır. Bırakılan dalların uzunluğu 50-60 cm den
 fazla ise 1/3 oranında uçları kesilmelidir. Ana dalların
 uçları bir yan dal üzerinde kesilmeli, uç kısmında
 birbirine yakın iki veya daha fazla dal bırakılmalıdır.
 ŞEFTALİDE KULLANILAN ANAÇLAR
 Şeftali Anaçları:Şeftali anaçları kültür çeşitleri ile
 iyi uyuşur. Kaliteli ve bol ürün verirler.Yapılan
 çalışmalar sonucu nematoda dayanıklı Nemaguard anacı
 bulunmuş ve bu anaç iyi sonuç vermektedir.
 Erik Anaçları:Ağır ve taban suyu seviyesi yüksek
 bölgelerde şeftaliye anaç olarak kullanılırlar. St.
 Julien A, Myrobolan ve Brompton klonal erik anaçları
 kireçli topraklara da nispeten uyum sağlamalarına rağmen
 çeşitlerle uyuşma problemlerine rastlanmaktadır. St.
 Julien GF 655-2 ve Damas 1969 erik klon anaçları
 şeftalilere anaç olarak kullanılmakta ve kirece de
 kısmen dayanıklıdır.
 Badem Anaçları:Kireçli topraklarda şeftaliye anaç olarak
 kullanılırlar. Ağaçlar küçük ve kısa ömürlü olurlar.
 Anaç kalem uyuşması genellikle iyi değildir. GF 577 ve
 GF 677 klon anaçları kireçliliÄŸi % 12′nin üzerindeki
 topraklarda iyi yetişir.
 Kayısı Anaçları:Kurak bölgelere ve nematoda dayanıklı
 olması sebebiyle şeftaliye anaç olarak kullanılır.
 Fransa’da Abricotier A 843 tohum anacı olarak
 kullanılmaktadır.
 Döllenme fizyolojisi:Şeftali türünün autogam ve diploid
 bünyeye sahip olmasından dolayı kendine verimlidir.w
 Meyve seyreltmesi:Şeftali ağaçlarında iki tip seyrelme
 metodu uygulanır.
 Kimyasal seyreltme: 150 ppm’lik GA Temmuz AÄŸustos
 aylarında uygulanır.
 Elle Seyreltme : En iyi uygulanan metottur. Meyve
 çekirdeği sertleşmeden yapılmalıdır. Seyreltme 15-20
 cm’de bir meyve ve her neyveye 40-60 yaprak düşecek
 şekilde yapılmalıdır.
toprak MeyveciLik ÅŸeftali budama ÅŸeftali iklim