Tohumlarında %18-24 oranında yağ, %35-45 oranınıda
 protein içeren ve toprağa organik madde ve azot sağlayan
 bir bitki olan soya fasulyası ülkemizde hem ana ürün
 hemde ikinci ürün olarak kullanılmaktadır. Ege ,
 Akdeniz, Güneydoğu Anadolu bölgelerinin sulanır tarım
 alanlarında 2. ürün olarak ekilmektedir.
 Ekim zamanı:Ana ürün olarak ekilecekse nisan ayı
 ortasından mayıs ayı ortalara kadar ekilebilir. Ana ürn
 soya tarımında ekim zamanı toprak sıcaklığına göre
 ayarlanmalıdır. Toprak sıcaklığı en az 10-12 oC
 olmalıdır. 2. ürün soya ekimi buğday hasadından sonra
 10-15 gün içerisinde bitirilmelidir. En geç temmuz
 ayının birinci haftasını geçmemelidir. 2. ürün soya
 tarımında ekimin gecikmesi verimi azaltır ve hasadın
 yağmurlu döneme kalmasına neden olur.
 Bakteri Aşılama: Soya tohumuna ekimden önce soya
 bakterisi aşılanır. Tohumların bu kültür ile aşılanması
 sayesinde soya köklerinde nodozite oluşur. Böylece verim
 ve ürünün protein oranı artar. Aynı zamanda hem daha az
 azotlu gübre kullanılmış hemde köklerindeki
 nodozitelerle bir dekara 6-7 kg saf azot biriktirerek
 soyadan sonra gelecek bitkiye azot bırakmasına yardımcı
 olunur. Tohum aşılamasında şunlara dikkat edilir.
 Aşılama materyali taze olmalı, aşılanmış tohumlar güneş
 ışığı etkisine bırakılmamalı, ekilinceye kadar serin ve
 gölge bir yerde saklanmalıdır. 100 kg tohuma 1 kg su , 1
 kg bakteri hesabıyla aşılama yapılmalıdır.
 Ekim :Mibzerle yapılmalıdır. Sıra arası 60 cm. den fazla
 olmamalıdır.Sıra üzeri 4-5 cm. olmalıdır. Ekim derinliği
 3-4 cm. olmalıdır.Dekara atılacak tohum miktarı 6-8 kg
 ‘dır.
 Gübreleme
 Soya ekiminde bakteri kullanılacağından fazla azot
 vermeye gerek yoktur. Önerilen gübre miktarı 2,5 kg /da.
 saf azot, 6 kg/da. saf fosfordur.
 Gübre çeşitlerine göre 1 dekara verilecek miktar:
 1-%18-46 Diamonyum fosfat 13-15 kg
 2-%21 Amonyum sülfat 12 kg
 %16-18 süper fosfat 35 kg
 3-%20 Amonyum nitrat 13 kg
 % 16-18 süper fosfat 35 kg
 4-%46-48 triple süperfosfat 14 kg
 %20 Amonyum nitrat 13 kg
 Kombine mibzerle ekim yapılacaksa gübre ekimle birlikte
 verilir. Çekili mibzerle ekim yapılacaksa diskarodan
 önce serpilir ve diskaro çekilerek toprağa gömülür.
 Bakım İşleri :Ekim derinliği toprak ve hava nemi ile
 toprak ve hava sıcaklığına bağlı olarak 5-7 gün
 içerisinde çıkar.
 Sulama :Maksimmum verim için su gereksinimi, iklim ve
 gelişme dönemi uzunluğuna bağlı olarak 450-550 mm.
 arasındadır. İyi bir ürün zamanında ve yeterli su
 verilmelidir. Soya fasulyasında aşağıdaki gelişim
 dönemlerinde sulama yapılmalıdır.
 1. nci su: Bitki boyları 8-10 cm. olduğunda
 2.nci su :İlk çiçekler görülmeye başlandığında
 3.ncü su:Alt baklalar şişmeye başladığında
 4.ncü su:3.ncü sudan 10-15 gün sonra yapılmalıdır.
 Çapalama :Yabancı ot kotrolu bitkinin tüm gelişme
 devresinde yapılması en uygundur. Genellikle ekimden
 önce veya çimlenme öncesi herbisit uygulaması ile çıkış
 sonrası herbisit uyğulamaları yabancı ot savaşımı için
 önerilmektedir.Tarladaki ot yoğunluğuna göre 2-3 kez
 traktörle ara çapası yapılmalıdır. Özellikle birinci ve
 ikinci sulamadan sonra bitki sıklığına bağlı olarak
 yabancı ot gelişimi zayıflar ve çoğunlukla üçüncü çapaya
 gerek kalmaz.
 Hasat :Hasat biçerdöver ile yapılır. Hasat zamanı
 soyanın sararmış yaprakları kurur ve dökülür.
 Yaprakların dökülmesinden 3-4 gün sonra tarlaya
 biçer-döver sokulabilir. Hasat zamanı baklalar çeşide
 göre kirli sarı veya esmerimsi bir renk alır. Hasat için
 alt baklalarkontrol edilir. Daneler sertleşmiştir ve
 dişle zor kırılır. Hasat zamanı gecikilirse baklalar
 çatlamaya başlar ve bu ürün kaybına neden olur. Hasat
 ana üründe eylül ayı ortası-sonu ;2. üründe ise ekim ayı
 ortasında yapılabilir. Hasattan sonra rutubet miktarını
 azaltmak için ürün 3-5 gün süre ile güneşte veya
 satınalma yerlerindeki suni kurutucularda
 kurutulmalıdır. Hasat ve harman işlemi sırasında tohum
 nemi %12 den düşük ise tohumların çabuk kırılması,
 çimlenme ve canlılığının yitmesine neden olur. Hasatta
 biçer-döverin hızı yavaş olmak ve en düşük devirde
 çalıştırılmalıdır. Tohum yabancı maddelerle karışık ise
 temizlenmeli , nemi %14’den yüksek ise gölgede
 havalandırılıp- kurutulup nemi düşürüldükten sonra
 depolanmalıdır.
 Yabancı Ot Mücadelesi:Yabancı otlarla mücadelede
 herbisit kullanılabilir.Herbisit kullanımında yabancı ot
 yoğunluğu ve bunların dar veya geniş yapraklı oluşlarına
 göre ilaç seçimi yapılmalıdır.İlaç dozu ,toprağın yapısı
 ve yabancı ot yoğunluğuna göre yapılmalıdır.
 Zararlılar :Yeşil kurt, Kırmızı örümcek, Beyaz sinek
 ,Pamuk yaprak kurdu, Çizgili pamuk yaprak kurdu ,Kokulu
 yeşil böcek soya bitkisine zarar verir.
 Hastalıklar :Tohum çürüklüğü ve fide hastalıkları, Kök
 ve alt gövde çürüklüğü, Gövde ve bakla hastalıkları
 Antraknoz, Yaprak yanıklıkları,Virüs hastalıkları,
 Tomurcuk yanıklığı, Sarı mozaik hastalığı önemli soya
 hastalıklarıdır.
 Hastalık, zararlı ve yabancı ot mücadelesi konusunda
 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın İl ve İlçe teşkilatına
 müracat edilmelidir.
soya fasülyesi soya toprak isteği soya yağı soya bakımı