Yonca

1. TANIMI VE ÖNEMİ
Yonca çık yıllık otsu bir bitkidir. Boyu 50-80 cm dir.
Derin bir kök sistemi vardır. Uygun koşullarda 8-10
metre derine gider. Etkili kök derinliği 120-180 cm dir.
Yonca önemli bir yem bitkisidir. Otlatılmaya da oldukçæ
dayanıklıdır. Bu nedenle mer’aların ıslahında diğer
bitkilerle karışıma giren ve mer’anın kalitesini
arttıran bir bitkidir. Ahır besiciliğinde et ve
özellikle süt verimini % 30′lara kadar artıran ve yem
bitkileri içerisinde en çok besleyicilik değeri olan
yoncada, içerisinde 10 kadar vitamin de vardır.
2. İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ
2.1 İklim İsteği
Yoncanın Alaska ve Sibirya gibi çok soğuk bölgelerde
yetişen türleri olduğu gibi en sıcak bölgelerde de
yetişen türleri vardır. Sıcak olan gün sayısı ne kadar
fazla ise biçim sayısı ve buna bağlı olarak ot v erimi
de o oranda artar.
2.2 Toprak İsteği
Yoncanın en iyi yetiştiği topraklar; tınlı, kumlu-tınlı,
kumu çok fazla olmayan ve yeter derecede kireç içeren
topraklardır. Taban suyu yüksek ve PH’nın 6.5 dan aşağı
olmaması gerekir. Yoncanın normal ürün verebilmesi için
toprağın fosfor ve potas kapsamı bakımından iyi olması
gerekir.
3. YETİŞTİRME TEKNİĞİ
3.1 Ekim Nöbeti
Bölgemizde ekim nöbeti şekli: Buğdaygiller + 2.ürün +
Yonca (5 yıl) + Pamuktur.
3.2 Çeşit
Bölgemizde Kayseri yoncası populasyonundan seleksiyon
yoluyla adaptasyonu yapılmış olan elçi yoncası çeşidi
ekilmektedir. Bölgemizde GAP Bölge Kalkınma İdaresi
Başkanlığı’nın 1987-1992 yılları arasında Şanlıurfa
Koruklu Tarımsal Araştırma İstasyonunda yaptırmış olduğu
deneme sonuçlarına göre P.5929 Y, CUF-101, Elçi ve
Diabloverde gibi çeşitler tavsiye edilmektedir. Bu
çeşitler kış aylarında da büyümelerini sürdürerek,
ilkbahar büyümesine erken başlamakta ve Nisan ayı
sonu-Mayıs ayı başlarında ilk biçime gelebilmektedir.

Bu çeşitlerden yılda 2,000 kg/da dolaylarında toplam
kuru madde verimi elde edilmektedir. Çeşitlerden ilk
ekim yılında 5 biçim, kinci ve üçüncü yıllarda 6-7 biçim
alınabilmektedir.

3.3 Toprak Hazırlığı
Yoncanın derin köklü bir bitki olması nedeniyle
sonbaharda derin işlenmesi gerekir. İlkbaharda ise
kültivatör ve diskaro çekildikten sonra tapan
geçirilerek iyi bir tohum yatağı hazırlanmalıdır.
3.4 Ekim
Bölgemiz koşullarında en uygun ekim ilkbahardır. Nisan
ayının ilk yarısında ve toprakta iyi bir tav mevcut iken
ekim yapılmalıdır. Ekim elle serpme olarak yapılacak ise
2-2.5 kg/da, mibzerle ekim yapılacak ise 1-1.5 kg dekara
tohum kullanılmalıdır. Elle serpme ekimde tohum ince
elenmiş kumla 1/1 oranında karıştırılarak atılmalıdır.
Mibzerle ekimde sıra arası en az 20 cm olmalıdır.
Bölgemizde GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı’nın
1993-1996 yılları arasında Şanlıurfa Koruklu Tarımsal
Araştırma İstasyonunda yaptırmış olduğu “GAP Bölgesinde
Yoncanın (Madicago sativa L.) Ot Verimi Yönünden En
Uygun Ekim Zamanı ve Tohumluk Miktarının Saptanması”
üzerine yapılan araştırmalar sonucunda; Pioneer-5929
çeşidinden, sonbahar ekimlerinden yıllara göre ortalama
olarak 7453-13292 kg/da arasında yeşil ot, 1897-3159
kg/da kuru ot ve 463-712 kg/da arasında ise ham protein
verimleri elde edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda,
GAP Bölgesinde sulu koşullar altında, sonbahar
ekimlerinde kış soğuklarının yoncada yonca da fide
dönemlerinde zarar vermesini önlemek amacıyla mümkün
olduğunca erken ekim yapılmasının ve 3 kg/da tohumluk
kullanılmasının uygun olacağı söylenebilir.
İlkbahar ekimlerinden, yıllara göre ortalama olarak
6177-13255 kg/da yeşil ot verimi, 1517-3205 kg/da kuru
ot verimi ve 380-702 kg/da arasında ise ham protein
verimleri elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre;
GAP Bölgesi sulu koşullarında, Mart ayında yapılan
ekimlerde 3 kg/da tohumluk kullanılmasının uygun
olacağı, bunun yanında Nisan ayı başlarında yapılacak
ekimlerde ise 2 kg/da fazla tohumluk kullanılmasının
gereksiz olacağı izlenimi edinilmiştir.
Yonca tohumları ekimden önce bakteri kültürü ile
aşılanmalıdır. 100 kg yonca tohumuna 1 kg bakteri
kültürü karıştırılmalıdır.
3.5 Gübreleme
Yoncaya ekimle birlikte 4 kg N ve 23 kg P2O5
verilmelidir. Yani 15 kg %26 lık A.nitrat veya 20 kg %21
lik Amonyum sülfat ile 50 kg %42-44 lük triple süper
fosfat gübresi diskarfo çekilmeden önce toprağa serpme
olarak atılır.
Azotlu gübre yalnız ilk yıl verilir. Fosforlu gübre ise
her yıl sıra arasına banta verilerek çapa ile toprağa
karıştırılmalıdır.
Şanlıurfa Araştırma Enstitüsünün yaptığı bir çalışmada 4
yılı P2O5 ihtiyacı olan 92 kg/da fosforu ekimle birlikte
bir defada verilebileceği belirlenmiştir.

3.6 Sulama
Bir yılda 6-8 kez biçim yapılabilmekte ve yıllık su
tüketimi sıcak yörelerde 2500 mm ye kadar varmaktadır.
Nisan,Mayıs ve Eylül aylarında 15 gün arayla, Haziran,
Temmuz ve Ağustos aylarında ise 10 günde bir
sulanmalıdır. Her sulamada toprağın 0-120 cm si tarla
kapasitesine getirilecek şekilde su verilmelidir. Yonca
sulamasında dikkat edilecek önemli bir husus her
biçimden sonra mutlaka sulanmalıdır. Sulamalar uzun tava
veya yağmurlama metoduyla yapılmalıdır.
3.7 Bakım
Temiz bir yonca tarlasına sahip olmanın en doğru yolu
temiz ve küskütsüz tohum ekmek ve tarlayı ekimden önce
yabancı otlardan temizlemektir. İlk yıl yoncanın
gelişmesi için gerektikçe çapa yapılmalıdır. Diğer
yıllarda ise tarlanın yabancı otlardan temizlenmesine
özen gösterilmelidir.
3.8 Hastalıkları, Zararlıları ve Mücadelesi
Yoncanın en önemli hastalık etmeni virüstür. Virüsten
sakınmak için en etkili önlem, sertifikalı tohum, daha
önceden virüsle bulaşık olmayan toprak ve temiz sulama
suyu kullanılmalıdır.
Yoncanın en önemli iki zararlısı yaprak biti (Püseron)
ve yonca hortumlu böceğidir. Yoncanın en büyük düşmanı
küsküt otudur. Küsküt, ince sarı sülükleri ile yoncanın
gövdesini sararak besinini alır,zayıf düşmesine yol
açar. Küsküt görüldüğü zaman tohum bağlamadan yonca
biraz dipten biçilmeli veya küsküt az ise elle toplanıp
yakılmalıdır.
3.9 Hasat, Harman ve Depolanması
Otu için yetiştirilen yoncanın en uygun biçim zamanı %10
çiçeklenme devresidir. Biçim yüksekliği 8-10 cm
olmalıdır. Son biçim daha yüksekten yapılmalıdır.
Biçimden sonra yoncanın hayvanlarda şişkinlik yapmaması
için güneşte 1-2 gün soldurularak verilmesi gerekir.

Yoncanın depolanıp saklanacak ise fazla kurutulmadan ve
balyalanarak saklanmalıdır. Yonca fazla kurutulursa hem
yaprakların dökülmesi hem de A vitamini kaybına yol
açar.
Yonca sılajı da yapılabilir. %25-50 çiçeklenme döneminde
biçilip silolanmalıdır.
4. VERİM VE MALİYET
Bölgemizde biçim sayısı 6-8 kez olabilmektedir. Ortalama
dekara yaş ot verimi 10-12 ton, kuru ot verimi ise
1.8-2.2 tona yaklaşmaktadır.

Gül Resimleri

Çiçek Resimleri & Çiçek Çeşitleri & Çiçek isimleri & Şifalı Bitkiler & Bitkileri Tanıyalım